Energie in Vlaanderen in alle talen

De eerste maal in Vlaanderen een woning huren of kopen brengt heel wat geregel met zich mee. Daarom kan je iedereen beter zo goed mogelijk voorbereiden.
De energieconsulenten van de Energiesnoeiers maakten een laagdrempelige brochure “energievriendelijk en goedkoop wonen” waarin de energiemarkt in Vlaanderen en tips om energie te besparen worden uitgelegd aan de hand van tekeningen.

Kom je voor de eerste maal in contact met de Vlaamse woning-markt dan is deze brochure doornemen een goed start.

Om het voor iedereen zo duidelijk mogelijk te maken hebben we de brochure nu laten vertalen in 8 talen. Deze zijn digitaal te downloaden op onze webstek.

In onderstaande talen.

 

 

Geboortekaartje

geboortekaartje

Vanaf 2017 is SDIP (de sociaal dakisolatiepremie) niet meer alleen.
Al deze huurwoningen kunnen nu ook met een superpremie voorzien worden van hoog rendementsglas (85€/m²) en spouwmuurisolatie (12€/m²).

Geboortjekaartje afdrukken?

VOOR MEER INFO

 

Wedergeboorte

Jouw energieconsulent: gisteren, vandaag en morgen

Drie  jaar geleden beslisten 4 organisaties – Komosie, Werkspoor, Stebo en IGO – met steun van VEA om in elke provincie een energieconsulent aan te stellen en concreet werk te maken van de activatie van kwetsbare gezinnen bij energiebesparing.  Met enige fierheid kunnen we stellen dat we de vooropgestelde doelstellingen rond informatieverspreiding, vormingen, helpdesk en uitvoering bijna allemaal (meer dan) gehaald hebben.  Zonder jullie lastig te vallen met saaie statistieken of uitgebreide  rapporten, hierbij toch enkele ‘speciallekes’ op een rijtje.

mobiele infostandMet onze fluogele mobiele infostand hebben we op verschillende evenementen en locaties het energieverhaal letterlijk in de kijker kunnen zetten.  De folder Energievriendelijk & goedkoop wonen was een schot in de roos: OCMW’s en andere intermediairen hebben de initiële druk van 10.000 exemplaren binnen de kortste keren verwerkt en staan in dikke rijen klaar voor de herdruk.  Het SDIP verhaal kon (voorlopig) minder opgekrikt worden dan gehoopt, de collectieve dakisolatieprojecten kenden dan weer een hoge vlucht.  Onze nieuwsbrief werd elke keer naar meer dan 1000 contactpersonen doorgestuurd én gretig gelezen, waardoor kruisbestuiving van ideeën in een stroomversnelling kwam.  En last but not least: de sector kan – ondanks de doelgroepbeperking – nog altijd jaarlijks zo’n 20.000 energiescans uitvoeren!

Na drie jaar een mooi en doorleefd verhaal stopzetten zou zonde zijn natuurlijk.  We willen graag het  opgebouwde netwerk met o.a. honderden OCMW’s ,mutualiteiten en gemeentebesturen ook de komende drie jaar inzetten om nog meer kwetsbare gezinnen in het hele energieverhaal te betrekken.  En we krijgen hier net voor publicatie van deze nieuwsbrief het goede nieuws van  VEA binnen dat de verlenging van het project goedgekeurd werd!  

meertalige energiefolders energieconsulenten

Energiescan

energiescan_afgekniptDeze koele decembermaand opende met de Vlaamse en Klimaat- en Energietop. Een paar dagen later lazen we enkele vertrouwd klinkende krantenkoppen: ‘Gezinnen dreigen rekening bedrijven te moeten betalen’ (DS 02/dec) en ‘Energie is voor 1 op de 10 Vlaamse gezinnen te duur’‘(DM 05/dec). Berichten als deze vergezellen ons al maanden op rij, ook in warmere seizoenen, en er treedt gewenning op. Voor velen van ons hoeven de immer stijgende energieprijzen en de gewenning niet zo’n probleem te zijn. Voor een grote groep mensen met een beperkt inkomen ligt dat anders. Voor deze mensen, meer dan 1 miljoen Vlamingen, kan een deel van de oplossing geboden worden in de vorm van de gratis energiescan.

Tijdens een energiescan gebeurt een doorlichting van het energieverbruik in je woning door een onafhankelijke energieadviseur. Met een leveranciersvergelijking wordt gecontroleerd of je contracten voor elektriciteit en aardgas bij je passen, gevolgd door een rondgang doorheen je huis waarbij je uitgebreid geïnformeerd wordt over mogelijke manieren om je facturen te verlagen. Je krijgt een gratis spaarpakket ter waarde van 20€ en je ontvangt een gepersonaliseerd verslag.

Sinds 2014 is de energiescan voorbehouden voor de prioritaire doelgroepen van het Vlaams energiebeleid. Veelal zijn dit mensen met een laag inkomen. Een grote meerderheid is huurder van zijn of haar woning. Zij investeren niet in energiebesparende maatregelen. Een energiescan gericht op gedragswijziging is het uitgelezen instrument om deze groep te sensibiliseren over rationeel energiegebruik.

Momenteel kan een gezin na de basisenergiescan slechts rekenen op 1 herhalingsbezoek rond gedrag, de opvolgscan type 1. In een aantal proefprojecten werd uitvoerig aangetoond dat deskundige individuele begeleiding en de kracht van de herhaling tijdens meerdere huisbezoeken per adres, resulteren in nog sterker verlaagde facturen en vooral blijvende besparingen op lange termijn. Ook zonder grote investeringen, kan een begeleidingstraject rond gedragswijziging en een aantal kleinere ingrepen (radiatorfolie, buisisolatie, tochtstrips) leiden tot een herwonnen controle over de eigen uitgaven.
De Energiesnoeiers pleiten daarom voor een uitbreiding van het aantal huisbezoeken bij bepaalde doelgroepen.

De broodnodige stimuli voor woningrenovatie in Vlaanderen gaan al te vaak voorbij aan de woningen van kwetsbare huurders. Het is positief dat eigenaars die aan hen verhuren, aangesproken worden door de speciale premie voor sociale dakisolatie. Deze premie is nog te weinig bekend. Vanaf begin 2017 start de implementatie van vergelijkbare sociale programma’s voor muurisolatie en hoogrendementsglas. Door de bundeling van de 3 premies zal het bereik van de eigenaars op de private huurmarkt verbeteren. Een gerichte campagne is hierbij een voorwaarde.

Deze sociale premies voor dak- en muurisolatie en beglazing haken niet optimaal in op de 3 bestaande opvolgscans type 2, gericht op investeringen in dakisolatie, hoogrendementsglas en efficiënte verwarmingsketels. De sector van de energiescanbedrijven mist een logische opvolgscan muurisolatie. De sociale programma’s verdienen dan weer uitbreiding met een premie/begeleiding op vlak van verwarmingsketels. Dit zal de bestaande instrumenten op alle vlakken beter op mekaar afstemmen.

Goedkoop krediet, via de Vlaamse energielening of andere, nieuwe partners, werkt mobiliserend. De begeleidingscomponent van de Vlaamse energielening zorgt er bovendien voor dat energiebesparende werken kwalitatief en volgens een doordacht renovatieplan per woning gebeuren.

Eerder dan een bewoner uit te nodigen zich te verplaatsen naar een loket, wordt onafhankelijk advies maximaal naar de klant gebracht. Deze werkwijze, net als bij de energiescan, is veel krachtiger. De link tussen de energiescans en -leningen kan daarbij nog versterkt worden. Verhuurders kunnen lenen voor de investeringen en krijgen daarvoor een verhoogde premie, tegelijkertijd worden hun huurders versterkt door een of meer energiescans.

Toegankelijk krediet voor energierenovaties, een premiestelsel dat ondersteuning voorziet voor totaalrenovaties en het verhogen van de premies voor de kwetsbare groepen op de energiemarkt, zijn positieve ingrepen. De uitbreiding van de sociale programma’s zal bovendien de woningkwaliteit op de private huurmarkt ten goede komen. Voor wie niet kan investeren, eigenaar of huurder, blijft er een nood aan een toegankelijk instrument als de energiescan die, in vergelijking met de kost, een bijzondere besparing kan opleveren en op termijn het pad kan effenen naar grotere ingrepen wanneer de financiële toestand dat wel toelaat.

WAT ALS … aannemers energiepremies aanvragen?

Bijna enkel voordelen en toch is het al jaar en dag zo dat niet de aannemers maar de klanten zelf de premies moeten aanvragen. Ook al heeft bijna iedere aannemer op zijn offerte een berekening staan met het restbedrag na aftrek van de beschikbare premies.

Zo’n premieaanvraagformulier is voor veel klanten geen dagelijkse kost, vaak moeten ze zich dan ook laten bijstaan om dit correct in te vullen.

Wat als de aannemers dus de energiepremies aanvragen bij de distributienetbeheerder (eandis of infrax) en de klanten na uitvoering van de werken slechts de restfactuur hoeven te betalen?

Enkele pro’s en een contra op een rij.

PRO :

  • lagere offertes zorgen voor meer investeringen
  • Dus meer tewerkstelling
  • Minder werklast bij Eandis en infrax (Meer digitale en gebundelde premieaanvragen)
  • Het premiebedrag komt al zeker op de rekening van de aannemer, los van eventuele wanbetalers.
  • Nieuwe premies zijn sneller gekend bij alle aannemers en dus ook de klanten
  • Aannemers zullen inspanningen doen om te onderzoeken of iemand beschermde klant is.  Dit levert immers een concurrentievoordeel op.

 

CONTRA:

  • veel tijd verloren met een – te bedenken

 

(geen) Belastingkrediet: geen kado!

UPDATE OKTOBER 2016

onze gedeelde oproep heeft effect gehad. Personen die geen belastingen betalen hebben vanaf 2017 recht op dezelfde premies als iedereen. Tot daar het goede nieuws. De belastingaftrek bestaat voor werven aangevraagd vanaf 1 januari 2017 gewoon voor niemand meer.
meer info over de overgangsmaatregel

Mei 2016

Bij de Energiesnoeiers Midden West-Vlaanderen gaat de telefoon. “Het is niet eerlijk”. Aan de ander kant van de lijn Fernand en zijn vrouw uit Izegem.
Ze kwamen net van de belastingdienst en daar kregen ze te horen dat hun inkomsten in 2014 niet hoog genoeg lagen om te kunnen genieten van de 30% belastingaftrek waar personen met een hoger inkomen wel op kunnen rekenen.

Bijzonder jammer.

Ik neem je graag terug mee in de tijd. Begin 2014 kregen de Energiesnoeiers via OCMW Izegem een aanvraag voor een energiescan bij Fernand binnen. De Energiesnoeiers maakten een afspraak in de rijwoning met Fernand en zijn vrouw. Deze zeggen meteen dat ze nu niet kunnen investeren in hun woning. Op het einde van de scan beloven ze wel dat ze heel erg zullen letten op het toepassen van de energiebesparende tips.

Geen loze beloftes zo blijkt 1 jaar later bij controle van de meterstanden. Het jaarverbruik van elektriciteit is gezakt van 3200 kWh naar 2500 kWh. Een besparing van ongeveer 200€ per jaar.
Financieel vergaat het hun ook wat beter dus ons advies om het dak te isoleren via een energielening wimpelen ze niet af. We mogen een offerte opstellen voor dakisolatie. Vanaf dat moment gaat het snel. Het energiehuis (WVI) neemt contact op met het OCMW en kent na overleg een energielening toe.
Het dak wordt als eerste aangepakt en van een kwalitatieve dakisolatie voorzien. Eens de premie en de 30 procent belastingvoordeel terug op de rekening, kan een volgende investering overwogen worden.
Fernand en zijn gezin zijn ondertussen overtuigd dat ze via renoveren aan energiearmoede kunnen ontsnappen. Daarom ook de enorme ontgoocheling toen ze van de belastingambtenaar die hun helpt om de belastingbrief in te vullen te horen krijgen dat hun inkomsten van 2014 niet hoog genoeg zijn om in aanmerking te komen voor de belastingaftrek.

Contact met de aannemer leert ons dat ook deze het bijzonder jammer vindt dat het belastingkrediet sinds 2012 niet meer bestaat. Voor 2013 kon je als aannemer wel de garantie geven dat er van de uiteindelijke investering voor dakisolatie 30% werd terugbetaald, bovenop de premie van de distributienetbeheerder.
De federale regering heeft de maatregel van het belastingkrediet toen niet verlengd. Ondertussen is dit een Vlaamse bevoegdheid.
Begin dit jaar kwam dit nog eens onder de aandacht tijdens een commissievergadering van Vlaams Parlement. Jen kan het commissieverslag nalezen.
Ondertussen plaatsen verschillende organisaties zoals Energiesnoeiers en Samenlevingsopbouw dit nog steeds op de agenda.
We wachten en hopen, samen met de rechthebbenden zoals Fernand, dat de Vlaamse regering het belastingkrediet voor dakisolatie nieuw leven inblaast.

actieplan energiearmoede laat kansen liggen

Waarom het actieplan energiearmoede een gemiste kans is

Op 4 maart keurde de Vlaamse regering de conceptnota voor het actieplan energiearmoede goed. Die conceptnota kwam er na overleg met verschillende stakeholders. Een gemiste kans, vindt KOMOSIE, want de conceptnota is veel minder ambitieus dan eerdere versies.

 Wat ER IN HET ACTIEPLAN STAAT

Een 30-tal acties in 2 categorieën:

  • Acties ter verbetering van de sociale openbare dienstverplichtingen
  • Acties gericht op het verminderen van en rationeel energieverbruik

Belangrijke acties voor de Energiesnoeiers zijn bijvoorbeeld:

  • De evaluatie van de energiescans
  • Onderzoek naar de mogelijkheden om een eenmalige energiescan aan te bieden op het moment dat klanten gedropt worden door de commerciële leverancier
  • Uitbreiding van de sociale programma’s voor de private huurmarkt met programma’s voor spouwmuurisolatie en voor het vervangen van beglazing
  • De opsplitsing voor de premie voor het sociaal dakisolatieproject in een premie van € 20/m² voor de uitvoering van de werken en een forfait van € 200 voor de projectpromotor
  • Het uitwerken van een methodiek voor wijkrenovaties met een daarin een rol voor sociale economie projecten
  • Het indexeren van de huurprijs als criterium voor de energiescan en het sociaal dakisolatieproject

 Wat er niet in het actieplan staat

Heel wat aanbevelingen die KOMOSIE deed. Nochtans waren verschillende aanbevelingen in eerdere versies wel opgenomen.

De conceptnota mist enkele belangrijke hefbomen om de doelgroep te bereiken.
De aanbeveling om de doelgroepen van verschillende instrumenten (de energiescan, het sociaal dakisolatieproject, de renteloze energielening, de kortingsbon, hogere premies, …) gelijk te trekken, haalt de conceptnota niet. Het enige wat van de aanbeveling overeind blijft, is dat de doelgroep voor de renteloze energielening toeneemt met een categorie beschermde afnemers. De impact daarvan zal vermoedelijk klein zijn want beschermde afnemers zijn in hoofdzaak huurders.

Bovendien krijgt de evaluatie van de energiescan een erg eenzijdige invulling: nl. de mate waarin de energiescan resulteert in grote energiebesparende investeringen. Dit staat in contrast met het belang dat de energiescan heeft als draaischijf om bij kwetsbare gezinnen binnen te geraken rond het energiethema. Bovendien negeert zo’n invulling het feit dat de energiescan (sinds 2014 enkel voor deze doelgroepen) vooral huurders bereikt.

Tot slot laat de conceptnota enkele kansen liggen m.b.t. de sociale programma’s voor dakisolatie en in de toekomst ook muurisolatie en hoogrendementsglas. Wij pleitten voor de uitbreiding van de doelgroep met voor de verhuurder transparante doelgroepcategorieën. In de plaats daarvan gaat men voor een indexatie van de sowieso erg lage huurprijs. De te verwachten impact van die indexatie is verwaarloosbaar. Bovendien zijn de doelstellingen erg laag. Men spreekt van enkele honderden dossiers op jaarbasis. Dit staat in schril contrast met de hoge verwachtingen t.a.v. de energiescans.

Ook ons voorstel over de financiering van de projectpromotoren en onze suggestie om de sociale programma’s toegankelijk te maken voor kwetsbare eigenaars, wordt in de laatste versie niet weerhouden.

De beleidsmakers en adviesorganen kregen de opmerkingen van KOMOSIE mee. We wachten nu de wijzigingsbesluiten af. Samengevat bevat het actieplan een aantal belangrijke hefbomen. Tegelijkertijd worden er heel wat kansen gemist. De budgettaire impact van het plan lijkt voorrang hebben op de reële impact ervan. Dat is een actieplan energiearmoede onwaardig, lijkt ons.

 

Defensie isoleert

In Leopoldsburg starten in juni de isolatiewerken in bijna 300 huurwoningen in het beheer van het Ministerie van Defensie. CDSCA/OCASC stelt, als beheerder van deze woningen, zicht tot doel alle huurwoningen in hun patrimonium te voorzien van dakisolatie tegen 2020. Dit resulteert niet enkel in een beperking van de CO2-uitstoot, maar ook in een besparing op de energiekosten en een beter wooncomfort.
Het project draagt bovendien bij tot de klimaatambities van gemeente Leopoldsburg.

cdsca

Het sociaal dakisolatieproject, een verhoogde premie van de Vlaamse Overheid en netbeheerder Infrax, maakt het project mee mogelijk. Hierbij wordt er een tussenkomst tot maximum 23 euro per m² geplaatste dak-of zoldervloerisolatie voor de verhuurder voorzien.

In het najaar van 2015 ging men van start om systematisch de daken van deze huurwoningen in kaart te brengen en na te gaan of de zoldervloeren dan wel de hellende daken in aanmerking komen voor isoleren. In eerste instantie gaat de CDSCA stapsgewijs de woningen zonder isolatie aanpakken, gevolgd door de daken waarvan de isolatie in slechte staat is.

Om deze hele operatie vlot te doen verlopen heeft de CDSCA beroep gedaan op Stebo vzw als Limburgs promotor voor sociale dakisolatie.

Stebo vzw zorgt voor de technische inbreng, een brede dienstverlening op vlak van informatieoverdracht, advies aan bewoners en begeleiding van opdrachtgever en aannemers.

Niet enkel de mogelijkheden van dakisolatie worden onderzocht, maar de huurders krijgen tevens een huisbezoek op maat, waarbij de woning wordt doorgelicht op vlak van energieverbruik. Bijkomend krijgen de huurders handige tips rond het besparen van energie door aanpassingen in het bewonersgedrag. Een leveranciersvergelijking en informatie over passende energiecontracten maken standaard deel uit van de begeleiding.

 

cdsca3

 

Zowel de Gemeente Leopoldsburg als de CDSCA willen naar de toekomst verdere stappen nemen naar het energiezuinig renoveren van hun woningen.

Dakisolatie is hierbij een eerste prioriteit, waarbij de verhoogde premie erg zinvol is. Bij de recente goedkeuring van het nieuwe energiepremiestelsel door de Vlaamse regering is er toekomstperspectief naar grondigere energierenovatie van huurpanden. De sociale dakisolatie wordt uitgebreid met verhoogde premies voor spouwmuurisolatie en hoogrendementsglas, waarbij de extra financiële tussenkomst versterkt wordt door de aangepaste ondersteuning en ontzorging van kwetsbare huurders.

Dit geslaagd verhaal van Leopoldsburg opent uiteraard ook perspectieven voor de rest van Vlaanderen.  Zo zijn er ondertussen ook al initiatieven genomen door bijvoorbeeld Kringwinkel Zuiderkempen en WEB om woningen van CDSCA te isoleren.

cdsca2

Sectorresultaten Energiesnoeiers 2015

Na een periode waarin de sector erg onder druk stond, in het najaar van 2014 en n.a.v. het in voege treden van de nieuwe decreten voor maatwerk en lokale diensteneconomie, probeerde de sector zich in 2015 te organiseren op en in te passen in een nieuwe beleidsrealiteit.

2015 was daarmee geen evident jaar voor de Energiesnoeiers,
en dat vertaalt zich in de cijfers.

Energiesnoeiers openen jaarlijks 20.000 deuren van mensen in armoede die door de traditionele hulpverlening zeer moeilijk bereikt worden. Dat is onmiskenbaar dé verdienste van de sector. KOMOSIE en de Energiesnoeiers willen beleidsmakers aanzetten om deze expertise ook in te zetten in andere, aanverwante domeinen. Zo lijkt het logisch om Energiesnoeiers in te schakelen voor de uitvoering van de waterscans, zodat ook die een wezenlijk verschil gaan maken in de strijd tegen waterarmoede.
Een andere piste is dan weer om bijv. nieuwkomers via de Energiesnoeiers op een laagdrempelige manier te informeren over duurzaam consumeren en correct sorteren.
Daarnaast willen Energiesnoeiers ook hun aanbod op vlak van isolatietoepassingen uitbreiden, zodat ze n.a.v. de energiescans meer trajecten naar grote investeringen zelfstandig kunnen realiseren.
Er zijn m.a.w. nog tal van kansen maar er is nood aan (beleids)keuzes om die te (kunnen) benutten.

In 2016
hopen we op dit vlak, samen met beleidsmakers en stakeholders, concrete stappen vooruit zetten.

Volledige sectorresultaten kan je nalezen ( 3 pagina’s ) door te klikken op het sectorrapport.

 

sectorcijfers energiesnoeiers 2015

Hoe sociaal geïsoleerd is jouw gemeente?

Het sociaal dakisolatieproject (VEA) bestaat in heel Vlaanderen sinds 2012. Het is een instrument in de strijd tegen energiearmoede. We publiceerden enkele weken terug de resultaten tot en met 2015 per provincie. Nu hebben we echter ook de resultaten per gemeente.

Nieuw is dat we op het overzichtsblad de mogelijkheid hebben toegevoegd om te filteren per cluster en op enkele andere indicatoren zoals het totaal aantal elektriciteitsmeters en actieve budgetmeters of het aantal beschermde afnemers.

Wil je voor jouw gemeente zien wat de evolutie is per jaar klik dan op het tabblad met jouw provincienaam.

Algemeen kunnen we stellen dat het sociaal dakisolatieproject nog te weinig bekend is. Daarom verwijzen we ook graag naar onze publicaties waar je kant en klare promo-pakketten kan vinden voor de energiescan, sociaal dakisolatiepremie en energielening kan vinden.

Wil je onderstaande tabel in pdf of excel-formaat kan je dit aanvragen via het contactformulier.